{"id":563,"date":"2021-05-06T22:01:25","date_gmt":"2021-05-06T20:01:25","guid":{"rendered":"http:\/\/www.tmkradziejow.pl\/?p=563"},"modified":"2021-05-07T21:18:54","modified_gmt":"2021-05-07T19:18:54","slug":"haft-kujawski","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.tmkradziejow.pl\/?p=563","title":{"rendered":"Haft kujawski"},"content":{"rendered":"\n

Haft jest jedn\u0105 z najstarszych technik zdobienia tkanin, znan\u0105 od staro\u017cytno\u015bci. Na kujawskiej wsi pojawi\u0142 si\u0119 w drugiej po\u0142owie XIX wieku.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\"\"
\n

<\/p>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n


Na prze\u0142omie XIX i XX wieku kobiety wiejskie zajmowa\u0142y si\u0119 haftowaniem element\u00f3w stroju w chwilach wolnych od prac domowych i gospodarskich. Opr\u00f3cz tego na Kujawach istnia\u0142o kilka o\u015brodk\u00f3w hafciarskich (Radziej\u00f3w, Kruszwica, Inowroc\u0142aw, Kowal, W\u0142oc\u0142awek), w kt\u00f3rych do\u015bwiadczone hafciarki wykonywa\u0142y prace na sprzeda\u017c. Sprzedawa\u0142y na jarmarkach, targach i w handlu obwo\u017anym mi\u0119dzy innymi czepce, fartuchy, bielizn\u0119 sto\u0142ow\u0105 i po\u015bcielow\u0105. Nie ma dw\u00f3ch jednakowych wzor\u00f3w na czepcach, obrusach czy fartuchach. Ka\u017cda z artystek mia\u0142a jakie\u015b charakterystyczne dla siebie motywy (kwiaty, listki, ga\u0142\u0105zki), kt\u00f3re komponowa\u0142a w niepowtarzalny spos\u00f3b. Po II wojnie ta tradycja zanikn\u0119\u0142a. W latach 50. XX wieku dzi\u0119ki Muzeum we W\u0142oc\u0142awku haft kujawski zacz\u0105\u0142 si\u0119 odradza\u0107. Dzi\u0119ki organizowanym kursom i konkursom wy\u0142owiono uzdolnione hafciarki, kt\u00f3re zdobi\u0142y haftem bielizn\u0119 i odzie\u017c. Obecnie najwa\u017cniejsze jest, \u017ceby haftuj\u0105c zachowa\u0107 tradycyjne motywy i zasady kompozycji.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
\n

<\/p>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n


Haft kujawski zdobi\u0142 elementy kobiecego stroju \u015bwi\u0105tecznego- czepce, kryzy, ko\u0142nierzyki, fartuchy, a nieco p\u00f3\u017aniej tak\u017ce halki. Rozpowszechniony w XIX wieku pozosta\u0142 niezmienny do dzi\u015b, zdobi si\u0119 nim obrusy, serwetki, po\u015bciel i inne.
W kompozycjach wyst\u0119puj\u0105 lekko wij\u0105ce si\u0119 ga\u0142\u0105zki z owalnymi lub w\u0105skimi listkami, li\u015bcie d\u0119bu, bzu, koniczyny, r\u00f3\u017c. Pojawiaj\u0105 si\u0119 margaretki, chabry, s\u0142oneczniki, r\u00f3\u017ce, p\u0105czki kwiatowe i listki z promyczkami, grona winogron, k\u0142osy. Elementy ro\u015blinne uzupe\u0142niaj\u0105 \u015blimacznice, esownice i pere\u0142ki (ma\u0142e kropki).
Haft kujawski to tzw. haft bia\u0142y. Charakterystyczne dla naszego haftu s\u0105 kr\u00f3tkie \u015bciegi- sznureczek, wa\u0142eczek, at\u0142asek pod\u015bcie\u0142any, \u015bcieg za ig\u0142\u0105, dziergany, dziureczkowy, \u015bcieg Janina, wykonywane ni\u0107mi bawe\u0142nianymi, tak\u017ce tiulowe aplikacje. Sznureczek to ga\u0142\u0105zki i esy-floresy, k\u0142adziony to np. igie\u0142ki przy ga\u0142\u0105zkach i k\u0142osach, at\u0142asek na podk\u0142adzie- to dzi\u0119ki niemu haftowane kwiaty s\u0105 takie ,, t\u0142u\u015bciutkie”, wypuk\u0142e; wa\u0142eczek przy aplikacjach, dziergany np. na brzegach fartuch\u00f3w i obrus\u00f3w, \u0142a\u0144cuszek np. do wype\u0142nie\u0144.
Jedn\u0105 z cech charakterystycznych dla naszego haftu jest to, \u017ce prawa i lewa strona praktycznie si\u0119 nie r\u00f3\u017cni\u0105. Szczeg\u00f3lnie wida\u0107 to w pracach bardziej wprawionych hafciarek.
Pi\u0119kne wzory haftu kujawskiego znajdziemy na fartuchach p\u0142\u00f3ciennych lub inletowych, na kt\u00f3rych haft biegnie wzd\u0142u\u017c brzeg\u00f3w i do\u0142u, a drobne motywy pojawiaj\u0105 si\u0119 na ko\u0144cach wi\u0105za\u0144 (banda\u017cach). Brzegi fartucha obrabiano \u015bciegiem dzierganym (\u0142uczki) lub p\u00f3\u0142s\u0142upkami na szyde\u0142ku.
Na kryzach i ko\u0142nierzykach powtarza\u0142y si\u0119 rytmicznie drobne motywy, cz\u0119sto uzupe\u0142niane haftem dziureczkowym.
Bia\u0142e p\u0142\u00f3cienne halki zdobiono haftem tylko na falbanie- by\u0142y to drobne motywy i g\u0119sto rozmieszczone dziurki. Brzeg najcz\u0119\u015bciej zdobi\u0142y p\u00f3\u0142okr\u0105g\u0142e z\u0105bki wykonane \u015bciegiem dzierganym.
Halk\u0119 czerwon\u0105 (piekielnica) ozdabiano delikatnym haftem wykonanym czarn\u0105 nitk\u0105, brzeg obszywano czarn\u0105 lam\u00f3wk\u0105.
Opr\u00f3cz haftu na p\u0142\u00f3tnie czy inlecie haftowano te\u017c na tiulu. Tiulowe by\u0142y czepce i fartuchy. Czepce zdobione by\u0142y motywami ro\u015blinnymi (w wi\u0119kszo\u015bci), natomiast fartuchy wzorami geometrycznymi wykonanymi haftem przewlekanym.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Tablice z wzorami haft\u00f3w<\/strong><\/h2>\n\n\n\nngg_shortcode_0_placeholder\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Haft jest jedn\u0105 z najstarszych technik zdobienia tkanin, znan\u0105 od staro\u017cytno\u015bci. Na kujawskiej wsi pojawi\u0142 si\u0119 w drugiej po\u0142owie XIX wieku. Na prze\u0142omie XIX i XX wieku kobiety wiejskie zajmowa\u0142y si\u0119 haftowaniem element\u00f3w stroju w chwilach wolnych od prac domowych i gospodarskich. Opr\u00f3cz tego na Kujawach istnia\u0142o kilka o\u015brodk\u00f3w hafciarskich\u2026 Czytaj dalej → <\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":383,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-563","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bez-kategorii"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.tmkradziejow.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/563","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.tmkradziejow.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.tmkradziejow.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.tmkradziejow.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.tmkradziejow.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=563"}],"version-history":[{"count":16,"href":"https:\/\/www.tmkradziejow.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/563\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":604,"href":"https:\/\/www.tmkradziejow.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/563\/revisions\/604"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.tmkradziejow.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/383"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.tmkradziejow.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=563"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.tmkradziejow.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=563"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.tmkradziejow.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=563"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}