{"id":1079,"date":"2025-09-10T10:54:51","date_gmt":"2025-09-10T08:54:51","guid":{"rendered":"https:\/\/www.tmkradziejow.pl\/?page_id=1079"},"modified":"2025-09-10T11:12:06","modified_gmt":"2025-09-10T09:12:06","slug":"kujawski-zwiazek-polityczno-literacki","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.tmkradziejow.pl\/?page_id=1079","title":{"rendered":"Kujawski Zwi\u0105zek Polityczno-Literacki"},"content":{"rendered":"\n

Kujawski Zwi\u0105zek Polityczno-Literacki to organizacja powsta\u0142a w marcu 1940 roku we W\u0142oc\u0142awku w \u015brodowisku m\u0142odzie\u017cy katolickiej i harcerskiej, g\u0142\u00f3wnie by\u0142ych cz\u0142onk\u00f3w Akcji Katolickiej<\/strong>. Ich pocz\u0105tkowa dzia\u0142alno\u015b\u0107 ogranicza\u0142a si\u0119 do odczytywania poezji w gronie przyjaci\u00f3\u0142. Nast\u0119pnie zacz\u0119to przepisywa\u0107 wiersze w wielu egzemplarzach i kolportowa\u0107 je w\u015br\u00f3d znajomych.<\/p>\n\n\n\n

Z czasem organizacja zacz\u0119\u0142a wydawa\u0107 konspiracyjn\u0105 gazetk\u0119 „Ogniwo”<\/strong>. Zawiera\u0142a ona informacje z nas\u0142uchu radiowego oraz wiadomo\u015bci o niemieckiej polityce, pozyskane od lokalnych wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w z W\u0142oc\u0142awka i okolic. W celu zmylenia Gestapo, tytu\u0142 gazetki by\u0142 regularnie zmieniany na: „Przez Zew do Polski”<\/strong>, „Zew Nadziei”<\/strong>, „G\u0142os Ojczyzny”<\/strong>, „Ku\u017anica Nadziei”<\/strong>, „Orkan”<\/strong>, „\u015awit”<\/strong>, „Przed\u015bwit”<\/strong>, „Posiew Polski”<\/strong>, „Plac\u00f3wka”<\/strong> i „Ogniowo Polskie”<\/strong>. Gazetki te przekazywano wy\u0142\u0105cznie zaufanym osobom.<\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n

Rozbudowa sieci kolporta\u017cu<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Kluczowym momentem dla rozwoju kolporta\u017cu poza W\u0142oc\u0142awkiem by\u0142o do\u0142\u0105czenie do kierownictwa organizacji Stanis\u0142awa Mazurka<\/strong>, by\u0142ego kierownika sklepu „Spo\u0142em”<\/strong>. Po przej\u0119ciu aktyw\u00f3w „Spo\u0142em” przez niemieck\u0105 firm\u0119 „Palm u. Post”<\/strong>, Mazurek pozosta\u0142 w niej jako kasjer. Wykorzysta\u0142 swoj\u0105 pozycj\u0119 do werbowania kupc\u00f3w, kt\u00f3rzy byli odbiorcami towar\u00f3w. Przysi\u0119gali oni wierno\u015b\u0107 organizacji i przewozili gazetki i inne druki konspiracyjne wraz z zakupionymi artyku\u0142ami do swoich plac\u00f3wek handlowych. Tam by\u0142y one dyskretnie rozdawane zaufanym znajomym lub zawijane w opakowania z towarami.<\/p>\n\n\n\n

W ten spos\u00f3b kupcy w swoich miejscowo\u015bciach tworzyli nowe struktury organizacyjne. Jedn\u0105 z takich os\u00f3b by\u0142 Stanis\u0142aw Koprowicz<\/strong> ps. \u201e\u017begota\u201d z Witowa, w\u0142a\u015bciciel sklepu kolonialnego. Wprowadzi\u0142 on do organizacji swojego kuzyna Mariana Sikorskiego<\/strong> ps. \u201eBo\u0144cza\u201d z Witowa. Prawdopodobny jest tak\u017ce udzia\u0142 w organizacji takich os\u00f3b, jak: Jan Pilachowski<\/strong> ps. \u201eTopola\u201d z P\u015bcininka, Kazimierz<\/strong>, W\u0142adys\u0142aw<\/strong> i J\u00f3zef Pluskota<\/strong> z Niegibalic, Alojzy<\/strong> i Henryk Szajerski<\/strong> ze Starego Radziejowa oraz W\u0142adys\u0142aw Bucholc<\/strong> z Dobrego.<\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n

Upadek organizacji i jej dzia\u0142ania<\/strong> W styczniu 1941 roku Niemcy odkryli siatk\u0119 spiskow\u0105, co doprowadzi\u0142o do rozbicia organizacji i zako\u0144czenia jej dzia\u0142alno\u015b\u0107<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Kujawski Zwi\u0105zek Polityczno-Literacki to organizacja powsta\u0142a w marcu 1940 roku we W\u0142oc\u0142awku w \u015brodowisku m\u0142odzie\u017cy katolickiej i harcerskiej, g\u0142\u00f3wnie by\u0142ych cz\u0142onk\u00f3w Akcji Katolickiej. Ich pocz\u0105tkowa dzia\u0142alno\u015b\u0107 ogranicza\u0142a si\u0119 do odczytywania poezji w gronie przyjaci\u00f3\u0142. Nast\u0119pnie zacz\u0119to przepisywa\u0107 wiersze w wielu egzemplarzach i kolportowa\u0107 je w\u015br\u00f3d znajomych. Z czasem organizacja zacz\u0119\u0142a\u2026 Czytaj dalej → <\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":1067,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"class_list":["post-1079","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.tmkradziejow.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/1079","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.tmkradziejow.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.tmkradziejow.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.tmkradziejow.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.tmkradziejow.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1079"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.tmkradziejow.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/1079\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1080,"href":"https:\/\/www.tmkradziejow.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/1079\/revisions\/1080"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.tmkradziejow.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/1067"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.tmkradziejow.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1079"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}