{"id":1071,"date":"2025-09-10T10:52:20","date_gmt":"2025-09-10T08:52:20","guid":{"rendered":"https:\/\/www.tmkradziejow.pl\/?page_id=1071"},"modified":"2025-09-10T11:12:51","modified_gmt":"2025-09-10T09:12:51","slug":"chlopska-straz-bataliony-chlopskie","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.tmkradziejow.pl\/?page_id=1071","title":{"rendered":"Ch\u0142opska Stra\u017c \u2013 Bataliony Ch\u0142opskie"},"content":{"rendered":"\n<p>Przed wybuchem wojny Stronnictwo Ludowe nie mia\u0142o silnych struktur w wojew\u00f3dztwie pomorskim, do kt\u00f3rego nale\u017ca\u0142y tereny obecnego powiatu radziejowskiego.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"alignleft size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"190\" height=\"190\" src=\"http:\/\/www.tmkradziejow.pl\/wp-content\/uploads\/obraz_2025-09-10_105131855.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-1073\" srcset=\"https:\/\/www.tmkradziejow.pl\/wp-content\/uploads\/obraz_2025-09-10_105131855.png 190w, https:\/\/www.tmkradziejow.pl\/wp-content\/uploads\/obraz_2025-09-10_105131855-150x150.png 150w\" sizes=\"auto, (max-width: 190px) 100vw, 190px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n<p>Na pocz\u0105tku okupacji niemieckiej nauczyciel <strong>Franciszek Paw\u0142owski<\/strong> ze \u015ami\u0142owic, prezes pomorskiego <strong>Zwi\u0105zku M\u0142odzie\u017cy Wiejskiej \u201eWici\u201d<\/strong>, postanowi\u0142 odnowi\u0107 dzia\u0142alno\u015b\u0107 ruchu ludowego. Uda\u0142 si\u0119 do Warszawy<\/p>\n\n\n\n<p>na spotkanie z kierownictwem partii, kt\u00f3re wyznaczy\u0142o go na przewodnicz\u0105cego tr\u00f3jki organizacyjnej w wojew\u00f3dztwie pomorskim. W jej sk\u0142ad weszli r\u00f3wnie\u017c <strong>J\u00f3zef Szmajda<\/strong> z Soko\u0142owa i <strong>Bronis\u0142aw Rosi\u0144ski<\/strong> z Kruszyna.<\/p>\n\n\n\n<p>Najp\u00f3\u017aniej na pocz\u0105tku 1940 roku utworzono konspiracyjne tr\u00f3jki organizacyjne <strong>Stronnictwa Ludowego \u201eRoch\u201d<\/strong> dla powiat\u00f3w w\u0142oc\u0142awskiego i nieszawskiego. Tr\u00f3jk\u0119 dla powiatu nieszawskiego tworzyli: <strong>Jan Pilichowski<\/strong> z P\u015bcininka (by\u0142y prezes Zarz\u0105du Powiatowego ZMW \u201eWici\u201d), <strong>Jan Doma\u0144ski<\/strong> z Witowa oraz <strong>W\u0142adys\u0142aw Pluskota<\/strong> z Niegibalic. Dzia\u0142alno\u015bci konspiracyjnego Stronnictwa Ludowego w powiecie nieszawskim nie przerwa\u0142y aresztowania z zimy 1941 roku, kt\u00f3re dotkn\u0119\u0142y za\u0142o\u017cyciela organizacji, Franciszka Paw\u0142owskiego.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<p><strong>Bataliony Ch\u0142opskie i dzia\u0142alno\u015b\u0107 konspiracyjna<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Od lata 1940 roku tr\u00f3jki organizacyjne partii sta\u0142y si\u0119 jednocze\u015bnie tr\u00f3jkami <strong>Stra\u017cy Ch\u0142opskiej<\/strong> o kryptonimie \u201eCh\u0142ostra\u201d \u2013 organizacji zbrojnej Stronnictwa Ludowego \u201eRoch\u201d, przemianowanej wiosn\u0105 1941 roku na <strong>Bataliony Ch\u0142opskie (BCh)<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p>Dzia\u0142acze \u201eRochu\u201d i jednocze\u015bnie cz\u0142onkowie Stra\u017cy Ch\u0142opskiej skupili si\u0119 mi\u0119dzy innymi na kolporta\u017cu informacji. W gospodarstwie W\u0142adys\u0142awa Pluskoty oraz jego braci J\u00f3zefa i Kazimierza w Niegibalicach, ukryty by\u0142 czterolampowy aparat radiowy marki Philips. Tre\u015b\u0107 komunikat\u00f3w z zagranicznych stacji radiowych nadaj\u0105cych w j\u0119zyku polskim by\u0142a notowana, a nast\u0119pnie przekazywana cz\u0142onkom organizacji i zaufanym znajomym.<\/p>\n\n\n\n<p>Rozprowadzano r\u00f3wnie\u017c pras\u0119 podziemn\u0105. Kolporta\u017c odbywa\u0142 si\u0119 w\u015br\u00f3d cz\u0142onk\u00f3w organizacji i zaufanych znajomych na terenie Radziejowa, Dobrego, Sompolna, Wierzbinka, Izbicy Kujawskiej, Boniewa, Top\u00f3lki i Koziejat.<\/p>\n\n\n\n<p>W 1943 roku dzia\u0142acze Stronnictwa Ludowego \u201eRoch\u201d podporz\u0105dkowali si\u0119 miejscowym strukturom <strong>Armii Krajowej (AK)<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<p><strong>Losy dzia\u0142aczy<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Wielu cz\u0142onk\u00f3w Stronnictwa Ludowego \u201eRoch\u201d i Batalion\u00f3w Ch\u0142opskich ponios\u0142o najwy\u017csz\u0105 cen\u0119 za swoj\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Kazimierz Pluskota<\/strong> zosta\u0142 osadzony w obozie koncentracyjnym Mauthausen i tam zamordowany.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>J\u00f3zef Pluskota<\/strong>, aresztowany przez Niemc\u00f3w w kwietniu 1944 roku, zgin\u0105\u0142 w \u201eRozszerzonym Wi\u0119zieniu Policyjnym\u201d w Radogoszczu w styczniu 1945 roku.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>J\u00f3zef Ciesielski<\/strong> ze Starego Radziejowa zgin\u0105\u0142 w styczniu 1945 roku w obozie koncentracyjnym Mauthausen.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Stanis\u0142aw Koprowicz<\/strong> pseudonim \u201e\u017begota\u201d z Witowa zosta\u0142 zamordowany przez Niemc\u00f3w.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Marian Sikorski<\/strong> pseudonim \u201eBo\u0144cza\u201d zgin\u0105\u0142 w obozie koncentracyjnym Mauthausen.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Unikn\u0119li aresztowania <strong>Henryk Szajerski<\/strong> pseudonim \u201eWicher\u201d oraz jego brat <strong>Alojzy Szajerski<\/strong>. Henryk ze Starego Radziejowa, kt\u00f3rzy zostali ostrze\u017ceni przez Wand\u0119 Zakrzewsk\u0105, kt\u00f3ra, pracuj\u0105c jako pomoc domowa u Niemca w Bytoniu, pods\u0142ucha\u0142a rozmow\u0119 o planowanym aresztowaniu braci. Przedosta\u0142 si\u0119 przez \u201ezielon\u0105 granic\u0119\u201d do Generalnego Gubernatorstwa, gdzie podj\u0105\u0142 prac\u0119 jako robotnik rolny w maj\u0105tku D\u0105browskich w Rokotowie ko\u0142o Sochaczewa. Tamtejsza organizacja AK wystawi\u0142a mu fa\u0142szywy dow\u00f3d osobisty. Prawdopodobnie tak\u0105 sam\u0105 drog\u0119 przeszed\u0142 jego brat Alojzy<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Przed wybuchem wojny Stronnictwo Ludowe nie mia\u0142o silnych struktur w wojew\u00f3dztwie pomorskim, do kt\u00f3rego nale\u017ca\u0142y tereny obecnego powiatu radziejowskiego. Na pocz\u0105tku okupacji niemieckiej nauczyciel Franciszek Paw\u0142owski ze \u015ami\u0142owic, prezes pomorskiego Zwi\u0105zku M\u0142odzie\u017cy Wiejskiej \u201eWici\u201d, postanowi\u0142 odnowi\u0107 dzia\u0142alno\u015b\u0107 ruchu ludowego. Uda\u0142 si\u0119 do Warszawy na spotkanie z kierownictwem partii, kt\u00f3re wyznaczy\u0142o\u2026 <a class=\"continue-reading-link\" href=\"https:\/\/www.tmkradziejow.pl\/?page_id=1071\">Czytaj dalej <span class=\"meta-nav\">&rarr; <\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":1067,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"class_list":["post-1071","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.tmkradziejow.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/1071","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.tmkradziejow.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.tmkradziejow.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.tmkradziejow.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.tmkradziejow.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1071"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.tmkradziejow.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/1071\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1074,"href":"https:\/\/www.tmkradziejow.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/1071\/revisions\/1074"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.tmkradziejow.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/1067"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.tmkradziejow.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1071"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}